Lorenz Eğrisi nedir?

Lorenz Eğrisi (Lorenz Curve), bir ülkedeki gelir dağılımını incelemek amacıyla geliştirilmiş bir eğridir.
Alman asıllı Amerikan ekonomist Max Otto Lorenz (1876-1959), 1905 yılında gelir dağılımı ile nüfusun dağılımı ilişkisini incelemek amacıyla kendi adıylan anılan bu modeli geliştirmiştir.

Lorenz Eğrisi olarak bilinen bu grafikte X ekseninde toplam ulusal gelirin yüzdeleri bulunur. Y ekseninde ise toplam nüfusun yüzdeleri bulunur. Böylece nüfusun yüzde kaçının gelirin yüzde kaçına sahip olduğunu görmek mümkün olmaktadır.

Gelir dağılımındaki eşitlik durumu bir eğri değil 45 derecelik doğru olarak gösterilmektedir. Böyle bir durumda gelirin % 20’si nüfusun % 20’sine, gelirin % 50’si nüfusun % 50’sine gelirin % 80’i ise nüfusun % 80’ine aittir. Fakat bu ütopik olarak nitelendirilebilecek ideal bir durumdur. Vilfredo Pareto, Pareto İlkesi olarak bilinen çalışması ile gerçekte tam tersi bir durum olduğunu ortaya koymuştur.

Bu grafikte Mutlak Eşitlik ya da Tam Eşitlik Doğrusu olarak bilinen köşegenin altındaki eğri ise Lorenz Eğrisidir. Lorenz Eğrisi bu köşegensel doğrudan ne kadar uzaklaşırsa eşitsizlik o kadar artmaktadır.

Lorenz Eğrisi, ülkeler arasındaki gelir dağılımlarını karşılaştırmalı incelemek amacıyla kullanıldığı gibi bir ülkenin geçmişteki ve günümüzdeki durumları ile gelecekte hedeflerini de somut olarak ortaya koyma imkanı veren oldukça kullanışlı bir modeldir.

Ülkemizin Lorenz Eğrisine ilişkin yapılan çalışmalar elime geçtikçe bu yazıya eklemeye çalışacağım. Elimdeki son veri 2011 yılında Güngör Uras’ın bir yazısında paylaştığı bir çalışma olup aşağıda verilmiştir.
Türkiye Lorenz Eğrisi

İlgili yazıya ulaşmak için tıklayınız.

 419 toplam,  1 bugün